新背景下越南的私营经济与外商直接投资：从政策到企业实践

新背景下越南的私营经济与外商直接投资（FDI）：从政策到企业实践

翻译：陆典谷

摘要： 在越共中央政治局关于发展私营经济的第68-NQ/TW号决议和关于发展科学技术与创新的第57-NQ/TW号决议同步推进的背景下，私营经济在越南吸引外资战略中的中心地位日益凸显。本文从理论依据、现实状况以及私营经济对外商直接投资（FDI）资金的作用等方面进行深入分析，同时识别出那些有效助力越南成为区域内首选投资目的地的私营企业模式。

关键词： 私营经济；投资吸引；FDI吸引；外商投资促进

Abstract: Against the backdrop of the synchronous implementation of the Politburo's Resolution No. 68-NQ/TW on private sector development and Resolution No. 57-NQ/TW on science, technology, and innovation, the private sector is increasingly asserting its central role in Vietnam's investment attraction strategy. This article analyzes the theoretical foundations, current state, and pivotal role of the private economy in driving Foreign Direct Investment (FDI) inflows. Furthermore, it identifies effective private enterprise models that are actively contributing to the goal of positioning Vietnam as a premier investment destination in the region.

Keywords: Private sector; investment attraction; FDI attraction; foreign investment promotion

一、政策与理论基础

自1986年越共六大以来，私营经济在越南法律体系中逐步获得承认、保护及发展条件。但直至2017年越共十二届五中全会决议，尤其是越共中央政治局《关于发展私营经济的第68-NQ/TW号决议》出台，私营经济才被明确界定为“经济最重要的动力之一”，并获得一系列突破性政策支持，确保其公平竞争与长期发展。

根据波特的国家竞争优势理论，本土企业环境——尤其是私营部门的活力——是决定一国投资吸引力的四大要素之一。外国投资者在决定注资前，通常会评估东道国国内市场的成熟度、配套服务质量和供应链深度，而这些恰恰高度依赖私营部门的发展。与此同时，越共中央政治局《关于发展科学技术与数字化转型的第57-NQ/TW号决议》也强调：私营企业必须成为创新中心，成为应用技术、提高生产力、增强对高质量投资吸引力的先锋力量。这一战略方向契合全球趋势，因为新一代FDI投资者不仅看重低成本，更看重创新生态系统。

二、私营经济在吸引FDI资金流中的作用

据越南财政部统计局数据，私营经济目前贡献了GDP的约42%–43%，创造了全国超过85%的就业岗位，并贡献了国家财政总收入的30%以上。该板块贡献大、活力强，为维持越南投资环境的吸引力发挥了重要作用。仅2026年前四个月，越南吸引的注册FDI总额就超过182.4亿美元，同比增长32%，使越南成为东盟FDI增长最快的国家之一。

除了国家营造投资环境外，私营企业正是将政策转化为具体投资机遇的直接力量。其优势在于：了解本地环境与商业文化，熟悉越南法律体系，并拥有与政府管理部门及企业界广泛深入的合作伙伴网络。同时，私营经济的发展有助于形成多样化的供应链，提升国内生产能力，推动越南从单纯的外包目的地逐步转向更高附加值的生产中心，满足新一代FDI投资者的要求。此外，私营企业的投资促进活动因灵活性强、适应速度快、对市场需求敏感，有效补充了国家的官方投资促进计划。

三、私营企业在吸引FDI中的现状与综合服务生态系统模式

近年来，越南许多企业已发展出综合性投资支持服务模式，在项目落地全过程与投资者同行。这一模式满足了外国投资者日益增长的需求——在越南寻找一个专业、熟悉法律、金融、基础设施及商业环境的一站式支持伙伴。

RSL Group——以吸引高质量FDI为使命的典型越南企业

RSL Group正是这一趋势的典型代表。该企业目前提供的服务涵盖：FDI投资咨询与促进、市场调研、企业并购（M&A）咨询、法律手续支持、金融解决方案，以及厂房建设、物流和屋顶光伏等。

此外，该企业已与多家工业区基础设施开发单位及国内服务企业建立了合作关系，如京北城市开发集团、TasecoLand、Viglacera、Stavian、Viettel Construction、Andes E&C、Dolphin Logistics等。凭借较为完善的服务生态系统，经过近四年的运营，该企业已协助推进了300多个生产项目，其中FDI项目超过100个，总投资额约15亿美元。

RSL Group的案例表明，在从事投资支持服务的私营企业界中，专业化趋势日益明显。这也是符合发挥私营经济在吸引高质量投资资本流入越南方面作用的发展方向之一。

发挥私营经济作用的解决方案

从国家管理机构角度看，需要尽快出台法律框架，规范私营部门的投资咨询与促进活动；同时建立机制，创造条件让企业以合作伙伴身份更深入地参与国家投资促进计划。此外，需要加强国家管理部门与从事投资促进领域的企业界之间在规划、发展方向和投资吸引战略等方面的信息共享。同时，应扩大和丰富对在支持和吸引外资方面做出积极贡献的企业的奖励与表彰形式。

从私营企业角度看，需要大力推进专业化，提升人力资源质量，在透明、专业和负责任的基础上建立品牌信誉。这些是与外国投资者保持可持续合作关系的重要因素。尤其要重视技术应用、数据数字化转型、提升市场分析能力，以增强竞争力及投资支持服务的质量。

在迈向2045年成为高收入国家的进程中，吸引高质量投资资本，特别是高科技、配套产业和绿色经济等领域的外国直接投资（FDI），是一项具有战略意义的任务。诸如第68-NQ/TW号决议等重大方针政策的成效，很大程度上取决于私营经济的发展能力。推动投资支持服务的专业化，发展集成生态系统模式，加强国家与私营经济部门的协调机制，将有助于提升国家竞争力，从而巩固越南作为区域内具有吸引力的投资目的地的地位。

参考文献

[1] 越共中央政治局（2025年）。《关于发展私营经济的第68-NQ/TW号决议》（2025年5月4日）。河内。

[2] Porter, M.E.（1990年）。《国家的竞争优势》。纽约：自由出版社。

[3] 越共中央政治局（2024年）。《关于推动科学技术、创新和数字化转型突破的第57-NQ/TW号决议》（2024年12月22日）。河内。

[4] 越南统计局（2025年）。《2025年经济社会形势报告》。河内：统计出版社。

[5] 外国投资局（2026年）。《2026年前4个月外国投资吸引情况》。越南财政部，河内。

[6] 阮卖（2024年）。《私营企业在越南FDI投资促进中的作用——现状与对策》。《经济与预测杂志》，第18/2024期，第12-17页。

[7] 越南工商会（VCCI）（2025年）。《2025年越南私营经济报告》。河内。

[8] 陈廷天（2025年）。《融入背景下的越南私营经济——从潜力到行动》。全国私营经济与投资研讨会论文集，河内，2025年4月。

[9] RSL Group（2025年）。《2022-2025年阶段活动及投资促进成果报告》。企业内部资料。河内。

[10] 联合国贸易和发展会议（2025年）。《2025年世界投资报告：疫情之后的国际生产》。日内瓦：联合国贸易和发展会议。

黎氏清灯

注：上述译文由陆典谷根据越南社会劳动报网2026年6月3日的报道文章《Kinh tế tư nhân và thu hút FDI tại Việt Nam trong bối cảnh mới: Từ chính sách đến thực tiễn doanh nghiệp》（原文链接：https://laodongxahoi.tcnnld.vn/pages/detail/32402/Kinh-te-tu-nhan-va-thu-hut-FDI-tai-Viet-Nam-trong-boi-canh-moi-Tu-chinh-sach-den-thuc-tien-doanh-nghiep.html），全文翻译。

附：原文（越文）：

Kinh tế tư nhân và thu hút FDI tại Việt Nam trong bối cảnh mới: Từ chính sách đến thực tiễn doanh nghiệp

Tóm tắt: Trong bối cảnh Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo đang được triển khai đồng bộ, khu vực kinh tế tư nhân ngày càng khẳng định vị trí trung tâm trong chiến lược thu hút đầu tư của Việt Nam. Bài viết tập trung phân tích cơ sở lý luận, thực trạng và vai trò của kinh tế tư nhân đối với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đồng thời nhận diện những mô hình doanh nghiệp tư nhân đang góp phần hiệu quả vào mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến đầu tư hàng đầu khu vực.

Từ khóa: Kinh tế tư nhân; thu hút đầu tư; thu hút FDI; xúc tiến đầu tư nước ngoài.

Abstract: Against the backdrop of the synchronous implementation of the Politburo's Resolution No. 68-NQ/TW on private sector development and Resolution No. 57-NQ/TW on science, technology, and innovation, the private sector is increasingly asserting its central role in Vietnam's investment attraction strategy. This article analyzes the theoretical foundations, current state, and pivotal role of the private economy in driving Foreign Direct Investment (FDI) inflows. Furthermore, it identifies effective private enterprise models that are actively contributing to the goal of positioning Vietnam as a premier investment destination in the region.

Keywords: Private sector; investment attraction; FDI attraction; foreign investment promotion.

Nền tảng chính sách và lý luận

Kể từ Đại hội lần thứ VI của Đảng năm 1986, kinh tế tư nhân từng bước được thừa nhận, bảo hộ và tạo điều kiện phát triển trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Tuy nhiên, phải đến Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa XII (năm 2017) và đặc biệt là Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, khu vực này mới được xác định rõ là “một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế”, với các định hướng và chính sách mang tính đột phá, bảo đảm bình đẳng và phát triển lâu dài.

Theo lý thuyết của Porter về lợi thế cạnh tranh quốc gia, môi trường doanh nghiệp nội địa - đặc biệt là sự năng động của khu vực tư nhân - là một trong bốn nhân tố quyết định khả năng hút vốn đầu tư của một quốc gia. Nhà đầu tư nước ngoài, trước khi cam kết rót vốn, luôn đánh giá mức độ phát triển của thị trường nội địa, chất lượng dịch vụ hỗ trợ và độ sâu của chuỗi cung ứng - những yếu tố mà khu vực tư nhân đóng vai trò then chốt trong việc hình thành. Song song với đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số cũng nhấn mạnh: doanh nghiệp tư nhân phải là trung tâm đổi mới sáng tạo, là lực lượng tiên phong trong ứng dụng công nghệ để gia tăng năng suất và sức hút đối với đầu tư chất lượng cao. Đây là định hướng chiến lược phù hợp với xu thế toàn cầu khi các nhà đầu tư FDI thế hệ mới không chỉ tìm kiếm chi phí thấp mà còn tìm kiếm hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Vai trò của khối kinh tế tư nhân trong thu hút dòng vốn FDI

Theo thông tin từ Cục Thống kê (Bộ Tài Chính), khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp khoảng 42-43% GDP, tạo ra hơn 85% việc làm trong toàn nền kinh tế và đóng góp trên 30% tổng thu ngân sách nhà nước. Đây là khu vực có quy mô đóng góp lớn và mức độ năng động cao, góp phần quan trọng vào việc duy trì sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam. Tính riêng 4 tháng đầu năm 2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt trên 18,24 tỷ USD, tăng 32% so với cùng kỳ năm trước, đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia ASEAN có tốc độ tăng trưởng FDI cao nhất.

Bên cạnh vai trò kiến tạo môi trường đầu tư của Nhà nước, doanh nghiệp tư nhân chính là lực lượng trực tiếp chuyển hóa chính sách thành cơ hội kinh doanh cụ thể cho nhà đầu tư. Khu vực này có lợi thế nhờ am hiểu môi trường và văn hóa kinh doanh địa phương, nắm vững hệ thống pháp lý Việt Nam và mạng lưới quan hệ đối tác sâu rộng với các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp. Đồng thời, sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân góp phần hình thành các chuỗi cung ứng đa dạng và nâng cao năng lực sản xuất trong nước. Điều này giúp Việt Nam từng bước chuyển từ vị thế điểm đến gia công sang trung tâm sản xuất có giá trị gia tăng cao hơn, đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư FDI thế hệ mới. Hơn nữa, hoạt động xúc tiến đầu tư của doanh nghiệp tư nhân còn bổ sung hiệu quả cho các chương trình xúc tiến đầu tư của Nhà nước nhờ tính linh hoạt, khả năng thích ứng nhanh và sự nhạy bén với nhu cầu thị trường.

Thực trạng doanh nghiệp tư nhân trong thu hút FDI và mô hình hệ sinh thái dịch vụ toàn diện

Trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đã phát triển mô hình dịch vụ hỗ trợ đầu tư toàn diện (comprehensive investment services), đồng hành cùng nhà đầu tư trong suốt quá trình triển khai dự án. Mô hình này đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các nhà đầu tư nước ngoài trong việc tìm kiếm một đầu mối hỗ trợ chuyên nghiệp, am hiểu về pháp lý, tài chính, hạ tầng và môi trường kinh doanh tại Việt Nam.

RSL Group -Doanh nghiệp Việt tiêu biểu với nỗ lực thu hút FDI chất lượng cao.

RSL Group là một trường hợp tiêu biểu cho xu hướng này. Doanh nghiệp hiện cung cấp các dịch vụ từ tư vấn và xúc tiến đầu tư FDI, nghiên cứu thị trường, tư vấn mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A), hỗ trợ thủ tục pháp lý, giải pháp tài chính đến xây dựng nhà xưởng, logistics và điện mặt trời áp mái.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp đã thiết lập quan hệ hợp tác với nhiều đơn vị phát triển hạ tầng khu công nghiệp và doanh nghiệp dịch vụ trong nước như Kinh Bắc City, TasecoLand, Viglacera, Stavian, Viettel Construction, Andes E&C, Dolphin Logistics... Với hệ sinh thái dịch vụ tương đối toàn diện, sau gần 4 năm hoạt động, doanh nghiệp đã hỗ trợ xúc tiến hơn 300 dự án sản xuất, trong đó có trên 100 dự án FDI với tổng vốn đầu tư khoảng 1,5 tỷ USD.

Trường hợp của RSL Group cho thấy xu hướng chuyên nghiệp hóa đang ngày càng rõ nét trong cộng đồng doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực hỗ trợ đầu tư. Đây cũng là một trong những hướng phát triển phù hợp với chủ trương phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong thu hút nguồn vốn đầu tư chất lượng cao vào Việt Nam.

Giải pháp phát huy vai trò của khối kinh tế tư nhân

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, cần sớm ban hành khung pháp lý nhằm chuẩn hóa hoạt động tư vấn và xúc tiến đầu tư của khu vực tư nhân; đồng thời xây dựng cơ chế tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào các chương trình xúc tiến đầu tư quốc gia với vai trò đối tác. Bên cạnh đó, cần tăng cường chia sẻ thông tin về quy hoạch, định hướng phát triển và chiến lược thu hút đầu tư giữa cơ quan quản lý nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xúc tiến đầu tư. Đồng thời, cần mở rộng và đa dạng hóa các hình thức khen thưởng, ghi nhận những doanh nghiệp có đóng góp tích cực trong công tác hỗ trợ và thu hút đầu tư nước ngoài.

Về phía doanh nghiệp tư nhân, cần đẩy mạnh chuyên môn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng uy tín thương hiệu trên cơ sở minh bạch, chuyên nghiệp và trách nhiệm. Đây là những yếu tố quan trọng để duy trì mối quan hệ hợp tác bền vững với các nhà đầu tư nước ngoài. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ, đẩy mạnh số hóa dữ liệu và nâng cao năng lực phân tích nhu cầu thị trường cần được chú trọng nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh và chất lượng dịch vụ hỗ trợ đầu tư.

Trong tiến trình hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, thu hút nguồn vốn đầu tư chất lượng cao, đặc biệt là FDI trong các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và kinh tế xanh, là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược. Hiệu quả của các chủ trương, chính sách lớn như Nghị quyết số 68-NQ/TW phụ thuộc đáng kể vào năng lực phát triển của khu vực kinh tế tư nhân. Việc thúc đẩy chuyên nghiệp hóa các dịch vụ hỗ trợ đầu tư, phát triển các mô hình hệ sinh thái tích hợp và tăng cường cơ chế phối hợp giữa Nhà nước với khu vực kinh tế tư nhân sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, qua đó củng cố vị thế của Việt Nam như một điểm đến đầu tư hấp dẫn trong khu vực./.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Bộ Chính trị (2025). Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân. Hà Nội.

[2] Porter, M.E. (1990). The Competitive Advantage of Nations. New York: Free Press.

[3] Bộ Chính trị (2024). Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Hà Nội.

[4] Cục Thống kê (2025). Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội năm 2025. Hà Nội: Nhà xuất bản Thống kê.

[5] Cục Đầu tư nước ngoài (2026). Tình hình thu hút đầu tư nước ngoài 4 tháng đầu năm 2026. Bộ Tài Chính, Hà Nội.

[6] Nguyễn Mại (2024). "Vai trò của doanh nghiệp tư nhân trong xúc tiến đầu tư FDI tại Việt Nam - Thực trạng và giải pháp". Tạp chí Kinh tế và Dự báo, số 18/2024, tr. 12-17.

[7] Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) (2025). Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025. Hà Nội.

[8] Trần Đình Thiên (2025). "Kinh tế tư nhân Việt Nam trong bối cảnh hội nhập - Từ tiềm năng đến hành động". Kỷ yếu Hội thảo Quốc gia về Kinh tế tư nhân và Đầu tư, Hà Nội, tháng 4/2025.

[9] RSL Group (2025). Báo cáo hoạt động và kết quả xúc tiến đầu tư giai đoạn 2022-2025. Tài liệu nội bộ của doanh nghiệp. Hà Nội.

[10] UNCTAD (2025). World Investment Report 2025: International Production Beyond the Pandemic. Geneva: United Nations Conference on Trade and Development.

Lê Thị Thanh Đăng