三星的乾坤大挪移：告别中国零售市场，重押越南半导体

三星的乾坤大挪移：告别中国零售市场，重押越南半导体

作者：陆典谷

2026年，全球消费电子巨头三星电子在中国市场做出了一个极具象征意义的战略抉择——彻底退出中国大陆家电零售市场。从1992年正式进入算起，这家韩国巨头在中国大陆的家电零售征程，在走过整整34年后正式画上句号。几乎在同一时间，三星却在大举加码越南，计划投资百亿元人民币建设半导体测试工厂。一退一进之间，三星的全球战略版图正在经历一场深刻的“乾坤大挪移”。

一、黯然离场：三星家电告别中国大陆

2026年5月6日，三星电子在官网发布公告称，为应对急剧变化的市场环境，经慎重研究，决定在中国大陆市场停止销售包含电视、显示器在内的所有家电产品。根据公告披露的产品名录，此次停售范围覆盖了电视、各类显示器、冰箱、空调、洗衣机、洗烘一体机以及音响、投影仪等几乎全部家用电器与影音产品线。与此同时，三星明确表示其智能手机业务在华销售不受影响，将继续维持正常运营。

三星也强调，针对已购买三星家电产品的用户，公司仍将严格按照《消费者权益保护法》、国家三包规定等相关法律法规，继续提供规范的售后服务。公司位于苏州等地的家电工厂也将保留，但功能定位发生转换——不再面向中国本土市场供货，而是全面转向出口导向，主要承担北美等海外市场的订单生产任务。

紧随业务调整之后，运营多年的“三星电子”官方公众号也于6月23日16点22分完成自主注销，历史推送内容全部下线。这个曾经承载着三星家电新品首发、大促推广、用户科普等核心职能的官方传播端口，正式走完了它的生命周期。

从巅峰到离场，三星家电在中国市场走过了一条令人唏嘘的抛物线。2013年，三星在华销售额首次突破1500亿元，彩电市占率接近20%，高居行业第一。然而到了2026年，情况已截然不同——前4个月三星彩电在中国线上市场占有率仅剩1.33%，线下也只有3.54%；冰箱、洗衣机等白电产品的市场占比则维持在0.4%的区间内。

市场份额的断崖式下滑背后，是多重因素叠加的结果。中国电子视像行业协会秘书长董敏分析认为，主要原因包括：三星在管理和产品方面的本土化不足，产品定义权和管理决策权集中于韩国总部，对中国市场响应不够；中国制造强势崛起，海信、TCL、小米等本土品牌快速壮大，在同类配置产品面前三星已难以维持品牌溢价；新一代中国用户对外资品牌的迷恋程度大幅下降；以及三星淡出液晶面板制造后，彩电业务不得不依赖中国面板厂商供货，进一步削弱了竞争优势。

家电行业资深观察人士刘步尘则指出，更深层的原因在于中国自主品牌已经真正崛起，完成了从中低端向高端、从本土向全球的双重跃升，而外资品牌在AI时代的智能化转型中反应较慢，导致份额持续流失。

二、重押越南：百亿投资布局半导体

与在中国家电零售市场的收缩形成鲜明对比的是，三星在越南的投资正以前所未有的力度加码。

2026年5月，据三星向越南政府提交的文件显示，三星电子计划在越南投资39万亿越南盾（约合人民币100亿元、15亿美元），在越南北部太原省工业园区建设其在越南的首座半导体测试工厂。该工厂已于2026年3月获得越南当局批准并动工，预计2027年11月开始运营。

这座新工厂将专注于DRAM与NAND存储芯片的测试，年产能规划达1533亿Gb DRAM以及2556亿Gb NAND-30。若首座工厂投资效益符合预期，三星计划将收益再投资约25亿美元用于建设第二座工厂。自2026年4月以来，已有至少200名三星工程师和员工在该地开展工作。

这一扩张举措旨在缓解当前由AI需求激增所引发的全球内存芯片短缺问题。随着全球科技巨头大举建设AI数据中心，市场对AI芯片需求火热，大量产能转向AI芯片，挤占了手机、笔记本等消费电子产品所需的传统芯片产能，导致传统内存芯片也面临严重短缺。三星此次在越南布局半导体测试工厂，正是为了强化成熟制程记忆体供应能力。

选择越南并非偶然。三星过去数十年在越南累计投资已超过230亿美元，是越南最大的外国投资者。新工厂选址毗邻三星现有的大型手机与平板生产园区，可形成供应链协同效益。而越南近年来已逐步成为全球半导体后道工序（封装测试）的重要节点，英特尔、安靠科技等跨国企业均已在当地设立封装、组装与测试产能。

三、一退一进：三星的全球战略逻辑

三星在中国家电零售市场的退出，并非全面撤离中国市场。正如分析人士所指出的，“退出中国家电零售市场与撤离中国是两码事”——三星的策略极为鲜明：砍掉不挣钱的终端零售，加码所有挣大钱的高端制造与核心零部件。

在中国，三星的存储、电子元器件、医疗设备等B2B业务依然在深耕。截至2025年底，三星已在北京、上海、天津、苏州、深圳和西安等地设立16家生产企业、13家研发中心，在华累计投资近567亿美元。此次停售也明确将资源集中投向智能手机与半导体这两大核心高附加值领域。

而在越南，三星正从“电子组装中心”向“半导体制造重镇”升级。从消费电子制造到芯片测试，三星在越南的投资版图正在向产业链上游延伸。这一布局既是对AI时代全球供应链重构的回应，也是三星在全球竞争中保持半导体领导地位的关键落子。

一退一进之间，三星正在完成一场从“面向消费者的终端零售”到“面向产业链的高端制造”的战略转型。中国市场的家电业务退场，标志着一个时代的结束；而越南的半导体工厂动工，则预示着另一个时代的开启。

Samsung rút khỏi bán lẻ gia dụng tại Trung Quốc, tăng tốc đầu tư bán dẫn tại Việt Nam

Tác giả: LU DIANGU

Năm 2026, tập đoàn điện tử hàng đầu thế giới Samsung Electronics đã đưa ra một quyết định chiến lược mang ý nghĩa biểu tượng tại thị trường Trung Quốc – chính thức dừng toàn bộ hoạt động bán lẻ sản phẩm gia dụng tại Trung Quốc đại lục. Kể từ khi chính thức gia nhập thị trường năm 1992, hoạt động bán lẻ thiết bị gia dụng của ông lớn Hàn Quốc này đã khép lại sau tròn 34 năm. Cùng thời điểm đó, Samsung lại đang tích cực gia tăng đầu tư tại Việt Nam, với kế hoạch chi khoảng 1,5 tỷ USD xây dựng nhà máy kiểm thử bán dẫn. Một bước rút, một bước tiến, bức tranh chiến lược toàn cầu của Samsung đang trải qua một cuộc tái cấu trúc sâu sắc.

1. Rời cuộc chơi bán lẻ: Samsung gia dụng thoái lui khỏi Trung Quốc đại lục

Ngày 6 tháng 5 năm 2026, Samsung Electronics ra thông báo chính thức, tuyên bố ngừng bán tất cả các sản phẩm gia dụng tại thị trường Trung Quốc đại lục, bao gồm tivi, màn hình máy tính, tủ lạnh, máy giặt, máy lạnh, máy giặt sấy, cùng các dòng âm thanh, máy chiếu và gần như toàn bộ các mặt hàng điện tử tiêu dùng khác. Đồng thời, Samsung nhấn mạnh mảng kinh doanh điện thoại thông minh vẫn duy trì hoạt động bình thường và không bị ảnh hưởng.

Samsung cũng cam kết tiếp tục cung cấp dịch vụ hậu mãi cho khách hàng đã mua sản phẩm gia dụng, tuân thủ đầy đủ Luật Bảo vệ người tiêu dùng và các quy định bảo hành hiện hành. Các nhà máy tại Trung Quốc, chẳng hạn như nhà máy tại Tô Châu, sẽ được giữ lại nhưng chuyển đổi chức năng – không còn sản xuất cung ứng cho thị trường nội địa mà chuyển sang làm trung tâm sản xuất xuất khẩu, phục vụ các đơn hàng cho thị trường Bắc Mỹ và các khu vực khác.

Ngay sau động thái này, kênh WeChat chính thức “Samsung Electronics” đã hoàn tất việc hủy đăng ký tự chủ vào lúc 16:22 ngày 23 tháng 6, toàn bộ nội dung lịch sử bị gỡ bỏ. Cổng truyền thông từng giữ vai trò ra mắt sản phẩm, quảng bá khuyến mãi và giáo dục người dùng đã chính thức kết thúc vòng đời của mình.

Từ đỉnh cao đến khi rời bỏ, Samsung gia dụng đã trải qua một quỹ đạo đáng tiếc tại thị trường Trung Quốc. Năm 2013, doanh số bán hàng của Samsung tại Trung Quốc lần đầu vượt mức 150 tỷ NDT, thị phần tivi đạt gần 20%, đứng đầu ngành. Thế nhưng đến năm 2026, tình thế đã hoàn toàn đảo ngược – trong 4 tháng đầu năm, thị phần tivi trực tuyến của Samsung chỉ còn 1,33%, thị phần ngoại tuyến chỉ 3,54%; trong khi đó, thị phần của các sản phẩm gia dụng (như tủ lạnh, máy giặt) chỉ giữ ở mức 0,4%.

Sự sụt giảm mạnh về thị phần bắt nguồn từ nhiều yếu tố chồng chất. Theo ông Đổng Mẫn, Tổng thư ký Hiệp hội Công nghiệp Hiển thị Điện tử Trung Quốc, những nguyên nhân chính bao gồm: khả năng bản địa hóa trong quản lý và sản phẩm chưa đủ sâu, quyền quyết định sản phẩm và chiến lược tập trung tại trụ sở Hàn Quốc, khiến Samsung phản ứng chậm với thị trường Trung Quốc; sự vươn lên mạnh mẽ của các thương hiệu nội địa như Hisense, TCL, Xiaomi, làm lu mờ lợi thế định giá của Samsung; thế hệ người tiêu dùng trẻ Trung Quốc ít còn “mê hàng ngoại”; và việc Samsung rút khỏi mảng sản xuất tấm nền LCD khiến mảng kinh doanh tivi phải phụ thuộc vào nguồn cung từ các nhà sản xuất tấm nền Trung Quốc, từ đó làm suy yếu thêm lợi thế cạnh tranh.

Chuyên gia phân tích lâu năm trong ngành gia dụng ông Lưu Bộ Trần cũng chỉ ra rằng nguyên nhân sâu xa hơn là vì các thương hiệu Trung Quốc đã thực sự trỗi dậy, hoàn thành bước nhảy vọt từ phân khúc trung cấp lên cao cấp và từ thị trường nội địa ra toàn cầu, trong khi các thương hiệu ngoại lại tỏ ra chậm chạp trong chuyển đổi sang tích hợp AI, khiến thị phần tiếp tục bị bào mòn.

2. Đặt cược lớn vào Việt Nam: Đầu tư hàng trăm triệu USD vào bán dẫn

Trái ngược hoàn toàn với sự thu hẹp mảng bán lẻ gia dụng tại Trung Quốc, Samsung đang đẩy mạnh đầu tư tại Việt Nam với mức độ chưa từng có.

Vào tháng 5 năm 2026, theo hồ sơ gửi lên Chính phủ Việt Nam, Samsung Electronics dự kiến đầu tư 39.000 tỷ đồng (tương đương khoảng 1,5 tỷ USD) để xây dựng nhà máy kiểm thử bán dẫn đầu tiên tại Khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên, phía Bắc Việt Nam. Nhà máy đã được cơ quan chức năng Việt Nam phê duyệt và khởi công vào tháng 3 năm 2026, dự kiến đi vào hoạt động từ tháng 11 năm 2027.

Nhà máy này sẽ tập trung kiểm thử chip nhớ DRAM và NAND, với công suất thiết kế hàng năm lên tới 153,3 tỷ Gb DRAM và 255,6 tỷ Gb NAND. Nếu hiệu quả đầu tư của nhà máy đầu tiên đáp ứng kỳ vọng, Samsung có kế hoạch tái đầu tư khoảng 2,5 tỷ USD lợi nhuận để xây dựng nhà máy thứ hai. Từ tháng 4/2026, đã có ít nhất 200 kỹ sư và nhân viên Samsung được triển khai làm việc tại đây.

Động thái mở rộng này nhằm ứng phó với tình trạng thiếu hụt chip nhớ toàn cầu do nhu cầu AI bùng nổ. Khi các ông lớn công nghệ toàn cầu đồng loạt xây dựng trung tâm dữ liệu AI, nhu cầu chip AI tăng mạnh đã khiến một phần lớn công suất bị chuyển hướng, làm giảm nguồn cung chip nhớ dành cho các sản phẩm tiêu dùng như điện thoại, máy tính. Việc Samsung xây dựng nhà máy kiểm thử bán dẫn tại Việt Nam chính là nhằm củng cố năng lực cung ứng chip nhớ ở tiến trình trưởng thành.

Việc chọn Việt Nam không phải ngẫu nhiên. Trong vài thập kỷ qua, Samsung đã tích lũy tổng vốn đầu tư tại Việt Nam lên tới hơn 23 tỷ USD, trở thành nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại đây. Vị trí nhà máy mới nằm liền kề với khu sản xuất điện thoại và máy tính bảng hiện có của Samsung, tạo ra hiệu ứng đồng bộ trong chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, Việt Nam trong những năm gần đây đã dần trở thành điểm đến quan trọng cho các công đoạn sau (đóng gói và kiểm thử) trong ngành bán dẫn, với sự hiện diện của các tập đoàn đa quốc gia như Intel, Amkor Technology.

3. Một bước lùi, một bước tiến: Logic chiến lược toàn cầu của Samsung

Việc Samsung rút khỏi mảng bán lẻ gia dụng tại Trung Quốc không đồng nghĩa với rút lui toàn bộ khỏi thị trường này. Như các nhà phân tích đã chỉ ra, “dừng bán lẻ gia dụng tại Trung Quốc hoàn toàn khác với rút khỏi Trung Quốc”. Chiến lược của Samsung rất rõ ràng: cắt giảm những mảng kinh doanh không sinh lời ở khâu bán lẻ, đồng thời đầu tư mạnh vào các mảng sản xuất cao cấp và linh kiện cốt lõi có biên lợi nhuận cao.

Tại Trung Quốc, các mảng kinh doanh B2B như bộ nhớ, linh kiện điện tử và thiết bị y tế vẫn đang được Samsung duy trì và phát triển. Tính đến cuối năm 2025, Samsung đã thành lập 16 cơ sở sản xuất và 13 trung tâm R&D tại Bắc Kinh, Thượng Hải, Thiên Tân, Tô Châu, Thẩm Quyến và Tây An, với tổng vốn đầu tư tích lũy lên tới gần 56,7 tỷ USD. Động thái dừng bán lẻ cũng nhằm tập trung nguồn lực vào hai mảng giá trị cốt lõi là điện thoại thông minh và bán dẫn.

Trong khi đó, tại Việt Nam, Samsung đang chuyển mình từ “trung tâm lắp ráp điện tử” lên “trung tâm sản xuất bán dẫn”. Từ gia dụng và di động đến kiểm thử chip, bản đồ đầu tư của Samsung đang dịch chuyển dần lên phân khúc cao hơn trong chuỗi giá trị. Đây vừa là phản ứng trước sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu trong kỷ nguyên AI, vừa là nước cờ chiến lược để Samsung duy trì vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực bán dẫn.

Một bước lùi, một bước tiến – Samsung đang hoàn tất quá trình chuyển đổi từ “kinh doanh bán lẻ hướng đến người tiêu dùng” sang “sản xuất công nghệ cao phục vụ chuỗi giá trị toàn cầu”. Sự rút lui của mảng gia dụng tại Trung Quốc đánh dấu sự kết thúc của một kỷ nguyên; trong khi đó, việc nhà máy bán dẫn tại Việt Nam khởi công mở ra một chương mới đầy triển vọng.