越南宣光省丨Tỉnh Tuyên Quang

越南宣光省丨Tỉnh Tuyên Quang

宣光省是越南北部东北地区最北端的一个山区省份，别称“祖国前哨”。当地有“宣光姑娘，太原茶叶”的谚语。

2025年，全省面积13,796平方公里，位居全国第7；人口1,865,270人，排名第24；地区生产总值（GRDP）达956,340亿越南盾，排名第29；人均GRDP为5900万越南盾/年，位列第32。

1831年11月4日，宣光省正式设立。

行政中心：明春坊。全省下辖7个坊、117个社。

地理与资源：

坡度小于8度的土地约占全省面积的14.19%；坡度8至15度的约占34.57%；坡度15至25度的约占26.18%；坡度超过25度的约占20.9%。

全省森林覆盖率常年保持在65%以上。

河流水系方面，拥有泸江、锦江及那杭水电站水库，地表水资源丰富。

境内分布有铁矿、锌矿、铅矿、重晶石、石灰岩及建材原料等矿产资源。

经济：

工业主要集中在农林产品加工（特别是木材、纸浆和造纸）、电力生产、建材、采矿和服装制造。

截至2026年6月，全省已批准规划12个工业园区（总面积2,866.15公顷），并成立了17个工业集群（根据规划至2030年全省共48个工业集群）。

拥有宣光水电站，设计装机容量342兆瓦；沾化水电站装机容量48兆瓦。

农林渔业：

截至2025年，橙子、茶叶、柚子等作物按VietGAP和有机标准种植的面积达4,293公顷。

2025年，全省林业用地总面积1,008,064.35公顷，森林覆盖率为62.2%。

最具代表性的地方品牌是咸安橙。

2025年，全省粮食总产量超过76.65万吨，茶叶产量超过15.9万吨，人工林木材产量超过116万立方米。

服务业：

2025年，全省商品零售总额预计达514,250亿越南盾，同比增长12.20%。

典型旅游目的地包括：新潮特别国家级历史遗迹区、那杭–林平自然保护区、美林矿泉；同文岩石高原联合国教科文组织全球地质公园，以及原河江省境内的马皮棱隘口、龙鼓旗台等名胜。

2025年，全省接待游客3,926,027人次，旅游总消费达106,330亿越南盾。

全省客运量预计达2054万人次，同比增长14.14%；货运收入约49,915.8亿越南盾，客运收入约12,765.5亿越南盾。

教育：

2025年，全省有1所大学和1所正规大专院校运营：新潮大学和宣光高等专科学校。

全省有8所职业教育机构和17家具有职业培训职能的单位，每年培训规模超过2.25万名学员，开设52个专业。截至2024年底，受过培训的劳动力比例达64.8%。

岱依族、侬族、泰族的“天”（Then）实践，以及京族的三府母神信仰（宣光是拥有该遗产的省份之一），均已被联合国教科文组织列入《人类非物质文化遗产代表作名录》。

饮食：

特色美食包括：蚂蚁蛋馅糯米糕、春云浸柿、那杭玉米叶酒、乔增茶、同盖红鸡、咸安橙、蕨菜、沾化肥田鱼酱、林平黑芝麻糍粑、求涨褐梨、竹筒饭、宣光酸粉、沾化艾草糕、雄美水牛肉、梭林糯玉米、竹筒螺蛳肉饼、那杭腊肠、鲂鱼生鱼片、香蕉花炖猪蹄、力行番荔枝等。

那炉棚——胡志明主席在宣光居住和工作的地方。

新潮历史遗迹区。

那杭湖（位于那杭社）。

安富社洞穴群国家级名胜。

上林社双龙洞国家级名胜。

上林社肥岩洞国家级名胜。

交通：

交通运输包括公路运输和水路运输。

高速公路：

宣光 – 河江高速公路；

宣光 – 富寿高速公路。

可通航河流：

泸江：全长156公里，中央管理段85公里（攀良 – N3泸甘），汛期可通航200吨级以下驳船；宣光省管理段71公里（N3泸甘 – 白车），为渡船运行段。

锦江：全长109+70公里，中央管理段33公里（N3泸甘 – 沾化），可通航40吨以下船舶；宣光省管理段76公里（沾化 – 水罗），其中37公里（沾化 – 那杭）可通航5吨以下小船。

渡口：总计44个，其中已获准开设的渡口为28个。

Tuyên Quang là một tỉnh miền núi nằm ở cực bắc thuộc vùng Đông Bắc Bộ, miền Bắc Việt Nam. Biệt danh:Địa đầu tổ quốc. “Gái Tuyên Quang, trà Thái Nguyên”.

Năm 2025, diện tích: 13.796km², xếp thứ 7; dân số: 1.865.270 người, xếp thứ 24; GRDP: 95.634 tỷ VNĐ, xếp thứ 29; GRDP trung bình đầu người: 59 triệu VNĐ/năm, xếp thứ 32.

Lịch sử:

4 tháng 11 năm 1831 được thành lập tỉnh Tuyên Quang.

Trung tâm hành chính: Phường Minh Xuân. Cả tỉnh 7 phường, 117 xã.

Địa lý và tài nguyên:

Độ dốc dưới 8 độ chiếm khoảng 14,19% diện tích.

Độ dốc từ 8 đến 15 độ chiếm khoảng 34,57% diện tích.

Độ dốc từ 15 đến 25 độ chiếm khoảng 26,18% diện tích.

Độ dốc trên 25 độ chiếm khoảng 20,9 % diện tích.

Độ che phủ rừng của tỉnh luôn duy trì ở mức cao trên 65%.

Hệ thống sông ngòi: Nổi bật với hệ thống sông Lô, sông Gâm và hồ thủy điện Na Hang tạo ra nguồn nước mặt dồi dào.

Có các mỏ quặng sắt, kẽm, chì, barit, đá vôi và vật liệu xây dựng phân bố rộng.

宣光风光 图源网络

Kinh tế:

Công nghiệp tập trung vào chế biến nông, lâm sản (đặc biệt là gỗ, giấy và bột giấy), sản xuất điện, vật liệu xây dựng, khai khoáng và may mặc.

Tính đến tháng 6/2026, cả tỉnh đã phê duyệt quy hoạch 12 khu công nghiệp (với tổng diện tích 2.866,15 ha) và thành lập 17 cụm công nghiệp (trên tổng số 48 cụm công nghiệp theo quy hoạch đến năm 2030).

Có nhà máy thủy điện Tuyên Quang, công suất thiết kế đạt 342 MW. Nhà máy thủy điện Chiêm Hóa có công suất lắp máy 48 MW.

Nông nghiệp và lâm nghiệp:

Đến năm 2025, diện tích cây trồng áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ đối với cam, chè, bưởi đạt 4.293 ha.

Năm 2025, tổng diện tích đất lâm nghiệp của tỉnh là 1.008.064,35 ha, tỷ lệ che phủ rừng đạt 62,2%.

Thương hiệu địa phương nổi bật nhất là cam sành Hàm Yên.

Năm 2025, tổng sản lượng lương thực cả tỉnh đạt hơn 766.500 tấn, Sản lượng chè đạt hơn 159.000 tấn, sản lượng gỗ rừng trồng đạt trên 1,16 triệu m³.

Dịch vụ:

Năm 2025, doanh thu bán lẻ hàng hóa trên địa bàn tỉnh ước đạt 51.425 tỷ đồng, tăng 12,20% so với năm 2024.

Các điểm đến tiêu biểu gồm Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Tân Trào, Khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang – Lâm Bình, suối khoáng Mỹ Lâm; Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn cùng các danh thắng của vùng Hà Giang cũ như đèo Mã Pì Lèng và Cột cờ Lũng Cú.

Năm 2025, toàn tỉnh đón 3.926.027 lượt khách du lịch; tổng chi tiêu của khách du lịch đạt 10.633 tỷ đồng.

Khối lượng hành khách vận chuyển trên địa bàn tỉnh ước đạt 20,54 triệu lượt, tăng 14,14% so với năm trước; doanh thu vận tải hàng hóa ước đạt 4.991,58 tỷ đồng và doanh thu vận tải hành khách ước đạt 1.276,55 tỷ đồng.

Giáo dục:

Cả tỉnh có 01 trường đại học và 01 trường cao đẳng chính quy hoạt động trong năm 2025: Trường Đại học Tân Trào và Trường Cao đẳng Tuyên Quang.

Toàn tỉnh có 8 cơ sở giáo dục nghề nghiệp và 17 đơn vị có chức năng đào tạo nghề, quy mô đào tạo hơn 22.500 học viên mỗi năm với 52 ngành nghề. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 64,8% vào cuối năm 2024.

Văn hóa:

Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái và Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt (mà Tuyên Quang là một trong các tỉnh có di sản) đều đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Ẩm thực:

Các đặc sản, ẩm thực như: bánh nếp nhân trứng kiến, hồng ngâm Xuân Vân, rượu ngô men lá Na Hang, chè Kia Tăng, gà đỏ Đồng Dầy, cam Hàm Yên, rau dớn, mắm cá ruộng Chiêm Hóa, bánh dày vừng đen Lâm Bình, lê nâu Khâu Tràng, cơm lam, phở chua Tuyên Quang, bánh gai Chiêm Hóa, thịt trâu Hùng Mỹ, ngô nếp Soi Lâm, chả ốc ống nứa, lạp xưởng Na Hang, gỏi cá bỗng, hoa chuối nấu chân giò, na dai Lực Hành...

Du lịch:

Lán Nà Lừa - nơi ở và làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Tuyên Quang.

Di tích lịch sử Tân Trào.

Hồ Na Hang thuộc xã Nà Hang.

Danh thắng quốc gia Quần thể hang động ở xã Yên Phú.

Danh thắng quốc gia Động Song Long ở xã Thượng Lâm.

Danh thắng quốc gia Hang Phia Vài ở xã Thượng Lâm.

Giao thông:

Giao thông vận tải gồm có: Vận tải đường bộ và vận tải đường thủy.

Các tuyến đường cao tốc:

Đường cao tốc Tuyên Quang – Hà Giang;

Đường cao tốc Tuyên Quang – Phú Thọ.

Sông khai thác vận tải được:

Sông Lô: dài 156km, TW quản lý: 85km (Phan Lương – N3 Lô Gâm) – Sà lan <200T hoạt động mùa nước, Tuyên Quang quản lý: 71km (N3 Lô Gâm – Bạch Xa) - Đò ngang.

Sông Gâm: dài 109+70km, TW quản lý: 33km (N3 Lô Gâm – Chiêm Hóa) 33km (tàu, thuyền <40T), Tuyên Quang quản lý: 76km (Chiêm Hóa - Thuý Loa) 37km (Chiêm Hóa - Na Hang) Thuyền <5T.

Bến đò: Tổng số bến 44, trong đó: có giấy phép mở bến là 28.